Küresel elyaf üretimi rekor kırdı, dönüşüm durdu

Küresel tekstil ve hazır giyim sektörlerinde hammadde üretimi 2025 yılında 139 milyon ton seviyesine yükseldi. Büyümenin temel itici gücü fosil bazlı sentetik elyaflar olurken, sürdürülebilirlik hedeflerine rağmen geri dönüştürülmüş elyafların toplam üretim içindeki payı değişim göstermedi. Türkiye, 840 bin tonluk pamuk üretiminin yanı sıra yün ve tiftik üretiminde de dünya genelinde önemli bir konumda yer almaya devam etti.

Ekonomim'de yayınlanan habere göre, Textile Exchange tarafından yayımlanan 2026 Materials Market Report, üretimdeki artışın büyük ölçüde yeni üretilen sentetik elyaflardan kaynaklandığını ortaya koydu. 2024'te yaklaşık 132 milyon ton olan küresel üretim, 2025'te yüzde 5,3'lük artışla 139 milyon tona çıktı. 2000 yılında 58 milyon ton olan üretim hacmi son 25 yılda iki kattan fazla artarken, mevcut eğilimlerin sürmesi halinde 2030'da bu rakamın 172 milyon tona ulaşması bekleniyor. Kişi başına düşen elyaf üretimi ise 1975'teki 8,3 kilogramdan 2025'te 17 kilograma yükseldi; 2030 için tahmin 20,4 kilogram olarak belirtildi.

Sentetik elyaflar, 2025'te yaklaşık 96,2 milyon tonluk üretimle dünya toplamının yüzde 69'unu oluşturdu. Polyester üretimi 77,7 milyon tondan 82,5 milyon tona çıkarken, geri dönüştürülmüş polyesterin payı yüzde 12'den yüzde 11,8'e geriledi. Pamuk, polyesterin ardından en çok üretilen ikinci elyaf oldu. 2024/25 sezonunda küresel pamuk üretimi 25,7 milyon ton olarak gerçekleşti ve toplam pazardaki payı yüzde 18'e ulaştı. Bu üretimin 25,4 milyon tonu virgin pamuk, yaklaşık 400 bin tonu ise geri dönüştürülmüş pamuk oldu. Geri dönüştürülmüş pamuğun toplam içindeki payı yüzde 1 seviyesinde kaldı.

Raporda dikkat çeken bir diğer bulgu, üretim artışıyla geri dönüşüm oranları arasındaki dengesizlik oldu. Geri dönüştürülmüş hammaddeden üretilen elyafların payı 2025'te yüzde 7,6 ile önceki yılın seviyesinde sabit kaldı. Bu oranın büyük bölümünü tekstil atıkları değil, PET şişelerden üretilen polyester oluşturdu. Dünya elyaf üretiminin yüzde 6,8'i plastik şişelerden gelen geri dönüştürülmüş polyesterden sağlandı. Tekstilden tekstile geri dönüşüm ise toplam pazarın yaklaşık yüzde 1'ini kapsadı. 2025'te eski tekstil ürünlerinden yaklaşık 1-1,5 milyon ton yeni elyaf üretilirken, geri dönüştürülmüş polyester üretiminde kullanılan hammaddelerin yüzde 97'si plastik şişeler ve tekstil dışı kaynaklardan karşılandı. Polyesterden yeniden polyester üretiminin payı yüzde 3, toplam polyester üretimindeki payı ise yüzde 0,3 olarak hesaplandı.

Kullanım alanlarındaki değişime de işaret eden raporda, hazır giyim büyüme hızının ev tekstili ve teknik tekstillerin gerisinde kaldığı belirtildi. Otomotiv, inşaat, medikal ve filtrasyon gibi alanları kapsayan teknik tekstiller, son 20 yılda en hızlı büyüyen kullanım alanı oldu. Polyester, düşük maliyeti ve dayanıklılığı nedeniyle doğal elyafların pazar payını almaya devam ederken, talep artışının otomotiv, jeotekstil, inşaat ve hijyen ürünlerinde yoğunlaştığı kaydedildi.

Türkiye'nin üretim verilerine ilişkin olarak, 2024/25 sezonunda yaklaşık 840 bin ton pamuk üretildiği açıklandı. Türkiye Organik Tarım mevzuatı kapsamında sertifikalı pamuğun payı yüzde 0,3, dönüşüm sürecindeki üretimin payı yüzde 1 olarak hesaplanırken, konvansiyonel üretimin payı yaklaşık yüzde 69 oldu. Yün üretiminde ise Türkiye, 2025'te yaklaşık 84 bin 270 tonluk üretim ve yüzde 5'lik payla Çin ve Avustralya'nın ardından öne çıkan ülkeler arasında yer aldı. Küresel yağlı koyun yünü üretimi 1,78 milyon ton olarak gerçekleşirken, temiz yünün toplam elyaf pazarındaki payı yüzde 0,7 olarak belirtildi. Tiftik üretiminde ise dünya genelinde üretilen yaklaşık 4 bin 737 tonluk miktarın 348 tonu Türkiye'den geldi. Türkiye, yaklaşık yüzde 7'lik payla Arjantin ile birlikte önemli tiftik üreticileri arasında gösterildi.

TürkAta Haber Ajansı
Emlak Gündemi