Köse’den ada bazlı dönüşüm çağrısı geldi

Düşünce Rotası Derneği Genel Başkanı Fatih Köse, Türkiye'nin çeşitli illerinde yaşanan bina çökme olayları ve mevcut kentsel dönüşüm uygulamalarına dair değerlendirmelerde bulundu. Köse, özellikle yapışık nizamda inşa edilmiş yapıların bulunduğu alanlarda dönüşümün tek bir bina üzerinden yürütülmesinin ciddi riskler barındırdığına işaret etti. Kentlerin güvenli, sağlıklı ve yaşanabilir hale gelebilmesi için çalışmaların bina ölçeğinde değil, ada ölçeğinde planlanması gerektiğini belirten Köse, bütüncül bir dönüşüm anlayışının zorunluluğuna dikkat çekti.

Haberler.com'da yayınlanan habere göre, Türkiye'deki birçok şehirde binaların birbirine bitişik şekilde yükseldiğini hatırlatan Köse, bu tür yapılaşmalarda bir binanın yıkılıp yeniden yapılmasının sadece o yapıyı ilgilendiren bir süreç olarak görülmemesi gerektiğini ifade etti. Yıllar önce aynı tekniklerle ve dönemde inşa edilen binaların yoğun olduğu bölgelerde, dönüşüm sürecinin çevredeki diğer yapılarla birlikte ele alınmasının hayati önem taşıdığını kaydetti.

Köse, "Bir binanın dönüşümü komşu binalardan bağımsız düşünülemez" diyerek, yapışık nizamın yaygın olduğu kentlerde aradaki bir yapının yıkımının, çevredeki binaların güvenliği açısından titizlikle değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Farklı illerdeki ani çökmelerin, yapı güvenliği ve dönüşüm politikalarının yeniden masaya yatırılması gerektiğini gösterdiğini belirten Köse, "Özellikle yapışık nizam kentleşmenin bulunduğu bölgelerde binalar birbirine bitişik şekilde inşa edilmiş durumda. Bu yapıların arasından bir binanın kentsel dönüşüm kapsamında yıkılması sırasında gerekli teknik önlemler alınmazsa yan taraftaki binaların taşıyıcı sistemleri ve zemin şartları olumsuz etkilenebilir. Bu durum, çevredeki yapıların güvenliği açısından risk oluşturabilir" değerlendirmesinde bulundu.

Bir binanın dönüştürülmesi sürecinde yalnızca o binanın durumuna odaklanmanın yeterli olmadığını savunan Köse, komşu, arka ve aynı adadaki diğer binaların da analiz edilmesi gerektiğini söyledi. Kentlerin bağımsız yapılardan oluşmadığını, her yapının çevresindeki yapılaşma düzeni ve zemin koşullarıyla bütünleşik olduğunu aktaran Köse, dönüşümün sadece eski binaların yenilenmesi olarak görülmemesi gerektiğini, bunun şehrin geleceğini şekillendiren kapsamlı bir planlama olduğunu dile getirdi.

Kentsel dönüşümün temel amacının insanların güvenli konutlarda yaşamasını sağlamak olduğunu hatırlatan Köse, bu hedefe ulaşmak için ada bazlı dönüşüm modelinin benimsenmesi gerektiğini ifade etti. Köse, "Kentsel dönüşümün temel amacı insanlarımızın güvenli binalarda yaşamasını sağlamaktır. Ancak bu hedefe ulaşmak için dönüşümü yalnızca bina bazında değerlendirmek doğru bir yaklaşım değildir. Özellikle yapışık nizam kentleşmenin bulunduğu alanlarda ada bazlı dönüşüm modelini benimsemeliyiz. Aynı yapı adasında bulunan binaları bir bütün olarak ele almalı, gerekli teknik incelemeleri yapmalı ve dönüşüm sürecini ortak bir plan çerçevesinde yürütmeliyiz" diye konuştu.

Ada bazlı dönüşümün, yapı güvenliğinin ötesinde kentin fiziksel ve sosyal ihtiyaçlarının da karşılanmasına olanak tanıyacağını belirten Köse, ulaşım, otopark, yeşil alan ve sosyal donatı gibi unsurların planlamaya dahil edilebileceğini kaydetti. Yapışık nizam kentlerdeki komşu binaların çoğunlukla benzer dönemlerde inşa edildiğine dikkat çeken Köse, bu durumun ada bazlı çalışmaların planlanmasında kolaylık sağlayabileceğini belirtti.

Köse, "Yapışık nizam kentleşmenin bulunduğu bölgelerde yan yana duran binaların önemli bir bölümü aynı dönemlerde yapılmış. Dolayısıyla bu yapıların yaşları, yapım özellikleri ve karşı karşıya oldukları riskler birlikte değerlendirilebilir. Elbette her binanın durumu ayrı ayrı incelenmeli ancak çözüm, yalnızca bir binayı ele almakla sınırlı kalmamalı. Yapı adasının tamamını kapsayan bir planlamayla hem riskler azaltılabilir hem de dönüşüm süreci daha sağlıklı yürütülebilir" ifadelerini kullandı.

Süreçte mülk sahiplerinin uzlaşısının, teknik incelemelerin, doğru planlamanın ve kurumlar arası koordinasyonun kritik rol oynadığını vurgulayan Köse, dönüşümün vatandaş güvenliğini merkeze alan bir anlayışla yürütülmesi gerektiğini söyledi. Kentsel dönüşümün sadece yapı yenilemeyle sınırlı kalmaması gerektiğini, kentlerin güvenli ve sağlıklı yaşam alanlarına dönüştürülmesinin önemine işaret eden Köse, açıklamalarını şu sözlerle tamamladı: "Bizim hedefimiz yalnızca eski binaları yıkıp yerlerine yenilerini yapmak olmamalı. İnsanların güvenle yaşayabildiği, çocukların rahatça oynayabildiği, yeşil alanları bulunan, otopark ve ulaşım sorunları çözülen, sosyal yaşamı destekleyen kentler oluşturmalıyız. Kentsel dönüşüm, kentlerimizin geleceğini yeniden planlamak için önemli bir fırsattır. Bu fırsatı doğru değerlendirmeli, günü kurtaran çözümler yerine uzun vadeli ve bütüncül adımlar atmalıyız. Kentlerimizin kurtuluşu, nefes alan ve yaşayan kentler oluşturmaktan geçiyor. Bunun yolu da kentsel dönüşümü bina bazında değil, ada bazında ele almaktan geçiyor."

TürkAta Haber Ajansı
Emlak Gündemi