Konut satışları gerilerken kredili konut satışlarında artış yaşandı

Dünya'nın haberine göre, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri, konut piyasasında toplam satışların gerilediğini ancak kredi kullanılarak yapılan satışlarda belirgin bir yükseliş olduğunu ortaya koydu. Yılın ilk dokuz ayında ülke genelinde satılan konut sayısı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 7,1 azalışla 1 milyon 92 bin 919 seviyesinde gerçekleşti. Geçen yılın ocak-eylül döneminde 1 milyon 177 bin 125 olan satış adedi, bu yıl 84 bin 206 adet azaldı. Yüksek faiz ve finansman maliyetlerine karşın piyasadaki hareketlilik tamamen durmadı.

İpotekli konut satışlarındaki artış dikkat çekti. Yılın ilk dokuz ayında ipotekli satışlar 170 bin 209'dan 212 bin 210'a yükselerek 42 bin adedin üzerinde artışla yüzde 24,7 büyüme kaydetti. İpotekli satışların toplam konut satışları içindeki payı da geçen yılki yüzde 14,5 seviyesinden yüzde 19,4'e ulaştı. Geçen yıl satılan her 100 konuttan yaklaşık 14'ü kredili yöntemle el değiştirirken, bu yıl bu rakam 19'a yaklaştı. Diğer satış yöntemleriyle gerçekleştirilen konut satışları ise 1 milyon 6 bin 916'dan 880 bin 709'a düşerek yaklaşık 126 bin 207 adetlik azalma ile yüzde 12,5 geriledi.

İlk el ve ikinci el satışlarında farklı seyirler izlendi. İlk el konut satışları 362 bin 242'den 359 bin 913'e gerileyerek yüzde 0,6 ile sınırlı bir düşüş gösterdi. İkinci el satışlar ise 814 bin 883'ten 733 bin 6'ya inerek yaklaşık 81 bin 877 adetlik azalma ile yüzde 10 daraldı. Toplam satışlardaki gerilemenin büyük bölümü ikinci el piyasasından kaynaklandı. İlk el konutların toplam satışlar içindeki payı yüzde 30,8'den yüzde 32,9'a yükselirken, ikinci el konutların payı yüzde 69,2'den yüzde 67,1'e geriledi. Buna rağmen satılan her 100 konutun yaklaşık 67'si ikinci el oldu.

Eylül ayı verilerine bakıldığında, Türkiye genelinde satılan toplam konut sayısı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 9,3 azalarak 142 bin 390 olarak kaydedildi. Ağustos ayında 127 bin 410 olan satışlar, eylülde 14 bin 980 adet artarak yüzde 11,8 yükseldi. Geçen yılın eylül ayında 156 bin 918 konut satılmıştı; bu yıl aynı ayda yaşanan daralma yüzde 9'u aşarak 14 bin 528 adet oldu. Eylülde ipotekli satışlar yüzde 5,1 artarak 23 bin 397 adede ulaştı ve bu satışların toplam içindeki payı yüzde 14,2'den yüzde 16,4'e çıktı. Diğer satış yöntemleriyle yapılan işlemler ise 134 bin 654'ten 118 bin 993'e inerek yüzde 11,6 düştü.

İş yeri satışlarında da gerileme yaşandı. Ocak-eylül döneminde iş yeri satışları geçen yılki 142 bin 798'den 135 bin 543'e gerileyerek 7 bin 255 adet azaldı ve yıllık düşüş yüzde 5,1 oldu. İlk el iş yeri satışları 38 bin 999'dan 40 bin 632'ye çıkarak yüzde 4,2 artarken, ikinci el iş yeri satışları 103 bin 799'dan 94 bin 911'e inerek yüzde 8,1 geriledi. İlk el iş yeri satışlarının toplam içindeki payı yüzde 27,3'ten yüzde 30'a yükseldi. İpotekli iş yeri satışları ise 3 bin 730'dan 6 bin 35'e çıkarak yüzde 61'in üzerinde artış gösterdi. Eylülde 17 bin 345 iş yeri satılırken, geçen yılın aynı ayında bu sayı 18 bin 28 olmuştu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, konut fiyatlarında ve kiralarda artış sürdü. Kalite etkisinden arındırılmış fiyat değişimlerini izleyen Konut Fiyat Endeksi (KFE) (2023=100), eylülde bir önceki aya göre yüzde 1,2 artarak 239,4 seviyesine çıktı. Endeks, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 22,3 artarken, aynı dönemde reel olarak yüzde 5,7 azaldı. KFE eylülde aylık bazda İstanbul'da yüzde 2, Ankara'da yüzde 0,1 ve İzmir'de yüzde 1 artış gösterdi. Yıllık bazda ise İstanbul'da yüzde 26,8, Ankara'da yüzde 22 ve İzmir'de yüzde 21 yükseliş kaydedildi. Bölgeler bazında en yüksek yıllık artış yüzde 26,8 ile İstanbul'da, en düşük artış ise yüzde 15,3 ile Edirne, Kırklareli, Tekirdağ bölgesinde görüldü.

Yeni Kiracı Kira Endeksi (YKKE) eylülde bir önceki aya göre yüzde 2,1 artarken, bir önceki yılın aynı ayına göre nominal olarak yüzde 26,6 yükseldi ve reel olarak yüzde 2,4 azaldı. YKKE, İstanbul'da yüzde 3,5, Ankara'da yüzde 0,6 ve İzmir'de yüzde 1,1 artış gösterdi. Endeks değerleri yıllık bazda İstanbul'da yüzde 35,5, Ankara'da yüzde 25,1 ve İzmir'de yüzde 23,7 arttı. Bölgelerin yıllık yeni kiracı kira endeksi değişimlerinde en yüksek artış yüzde 35,5 ile İstanbul'da, en düşük artış ise yüzde 18,8 ile Edirne, Kırklareli, Tekirdağ bölgesinde gerçekleşti.

TürkAta Haber Ajansı